Γιώργος Χάλκος, Πάνος Βαλαβάνης
Μνημειακό, τριώροφο λιθόκτιστο ανεπίχριστο σπίτι, στην πλατεία τού Χηρόλακα, ένα από τα ελάχιστα μεγάλα φρουριακά τού Γαλαξειδίου της πρώτης μετεπαναστατικής περιόδου, που δεν έχει δεχθεί εξωτερικές επεμβάσεις, είναι ωστόσο ερειπωμένο από τον β΄ παγκόσμιο πόλεμο. Από τους εξώστες του διασώζονται μονάχα τμήματα από σιδερένια φουρούσια στο 2ο όροφο. Οι γωνιόλιθοι είναι λαξευμένοι, και φέρουν εμφανείς αντισεισμικούς μεταλλικούς συνδέσμους. Στα υπέρθυρα των ανοιγμάτων υπάρχει ανακουφιστική ζώνη από συμπαγείς πλίνθους. Από παλαιότερες φωτογραφίες φαίνεται ότι η στέγη του (που σήμερα δεν υπάρχει) ήταν τετράρριχτη.
Το σπίτι (που ήταν γνωστό και ως «κουρμαδιά» από ένα δέντρο στην αυλή του) ανήκε στην οικογένεια Μητρόπουλου, η οποία απαρτιζόταν από:
- Αγωνιστές τού 1821 με πιο γνωστό τον Οπλαρχηγό Ιωάννη Μητρόπουλο (1780-1821). Υπήρξε ηγετική φυσιογνωμία στις πρώτες πολεμικές ενέργειες της επανάστασης στη Ρούμελη: Αρχηγός 300 περίπου Γαλαξειδιωτών, η συμμετοχή των οποίων έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην πολιορκία και απελευθέρωση τού Κάστρου των Σαλώνων (Άμφισσας), 26 Μαρτίου – 10 Απριλίου 1821. Πολέμησε θαρραλέα και στη μάχη της Αλαμάνας, ενώ υπήρξε επίσης αρχηγός των 50 περίπου Γαλαξειδιωτών που μαζί με τους μαχητές τού Ανδρούτσου κλείστηκαν στο Χάνι της Γραβιάς και ανέκοψαν την πορεία τού Ομέρ Βρυώνη (8 Μαΐου 1821). Ως αναγνώριση των ικανοτήτων του, τού ανατέθηκε από τον Επίσκοπο Ησαΐα και τους λοιπούς Προκρίτους τής Άμφισσας, να εξοπλίζει όλα τα «Ταμπούρια», και να του υποτάσσονται όλοι οι στρατιώτες τού νομού.. Η σημαντική συνεισφορά του στον αγώνα διεκόπη απότομα από τη δολοφονία του, λόγω πολιτικής διχόνοιας.
- Καραβοκύρηδες (το 1870 ήταν ιδιοκτήτες 16 ιστιοφόρων) και
- Ανθρώπους που ασχολούνταν με τα κοινά, με πιο γνωστό τον Ιωάννη Μ. Μητρόπουλο (1834-1910), Δήμαρχο Γαλαξειδίου (1874-1877), στον οποίο απονεμήθηκε ο «Αργυρούς Σταυρός των Ιπποτών τού Βασιλικού Τάγματος τού Σωτήρος» (1886).
Για να δείτε στον χάρτη που βρίσκεται το Μητροπουλέικο, κάντε κλικ εδώ