Πάνος Βαλαβάνης, Γιώργος Χάλκος
Βρίσκεται στην νότια πλευρά της πλατείας Μάμα. Διαθέτει μια σχεδόν ημισφαιρική αίθουσα ακτίνας περίπου 10 m. και δύο μικρές λίμνες που συγκοινωνούν με τη θάλασσα. Η φυσική του είσοδος (η οποία έχει κλειστεί με σιδεριά προς αποφυγή ατυχημάτων) είναι βαραθρώδης και ευρίσκεται στην οροφή του. Τον 19ο αιώνα, και τις πρώτες δεκαετίες του 20ου το σπήλαιο χρησιμοποιήθηκε ως χωματερή, όπου έριχναν και τα ρούχα όσων πέθαιναν από μολυσματικές αρρώστιες. Και επειδή επιπλέον το βάθος του ήταν σκοτεινό και ανεξερεύνητο, λέγεται ότι το παρομοίαζαν με τα «Τάρταρα» του Άδη, και ότι το όνομα «Κάρκαρος» προκύπτει από παραφθορά της λέξης «Τάρταρα». Το 1940 διανοίχθηκε από τον ευεργέτη Νικόλαο Μάμα σήραγγα που οδηγεί από την πλατεία στο εσωτερικό του, οπότε, επειδή η θερμοκρασία του είναι αισθητά χαμηλότερη από αυτήν του περιβάλλοντος, χρησιμοποιήθηκε για αρκετά χρόνια ως Κοινοτικό ψυγείο (βλ. την επιγραφή στην είσοδό του). Το 1965 μετατράπηκε στην διεθνούς φήμης ντισκοτέκ «The cave on the port», η οποία έγινε αιτία να επισκεφθεί και να γνωρίσει το Γαλαξείδι μεγάλος αριθμός τουριστών. Με την έναρξη λειτουργίας της ντισκοτέκ τοποθετήθηκε στην είσοδο της σήραγγας μια σιδερένια πόρτα, η οποία υπάρχει μέχρι σήμερα, και, εκατέρωθεν αυτής, τουαλέτες και οικίσκος έκδοσης εισιτηρίων.
Το 1983 το σπήλαιο έκλεισε μετά τη δημοσίευση της Υπουργικής Απόφασης, με την οποία “τα σπήλαια θεωρούνται αναπόσπαστο τμήμα τής πολιτιστικής μας κληρονομιάς”, και υπάγονται στη δικαιοδοσία τού Υπουργείου Πολιτισμού.
Το 2002 νέα Απόφαση αναφέρει ότι “θεωρούνται αρχαία μνημεία τα σπήλαια που υπάρχουν ενδείξεις ότι συνδέονται με ανθρώπινη ύπαρξη”.
Το σπήλαιο ωστόσο σήμερα παραμένει κλειστό.
Για να δείτε στον χάρτη που βρίσκεται το σπήλαιο «Κάρκαρος», κάντε κλικ εδώ