Γιώργος Χάλκος, Πάνος Βαλαβάνης
Πετρόχτιστο, ανεπίχριστο σπίτι, χτισμένο το 1850 περίπου, ένα από τα ελάχιστα φρουριακά τής πρώτης μετεπαναστατικής περιόδου, που διατηρούνται αναλλοίωτα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο καντούνι της Αγίας Παρασκευής, πιο κάτω από το Ναυτικό Μουσείο. Η εμπρόσθια όψη του, στη οδό Ανδρούτσου, είναι διώροφη. Η πόρτα εισόδου είναι σιδερένια, με περίτεχνη ημικυκλική σιδεριά στο επάνω μέρος της και με εντυπωσιακό ρόπτρο. Η οπίσθια όψη που βλέπει στο λιμάνι, λόγω της κλίσης του εδάφους είναι τριώροφη, με σοφίτα. Οι εξώστες είναι ξύλινοι με σιδερένια φουρούσια και σιδερένια κιγκλιδώματα. Οι γωνιόλιθοι είναι λαξευμένοι, και φέρουν αντισεισμικούς μεταλλικούς συνδέσμους. Για λόγους προφύλαξης από ληστές, τα παράθυρα του ισογείου έχουν σιδεριές, και σε έναν πλαϊνό τοίχο έχουν διατηρηθεί μικρά ανοίγματα που χρησίμευαν ως πολεμίστρες.
Στο σπίτι αυτό έζησε ο Ηλίας Σκούρτης (1835-1915), υιός του συναγωνιστή του Οδυσσέα Ανδρούτσου Σπύρου Σκούρτη. Ήταν ναυτικός με σπουδές στο Λιβόρνο, πλοίαρχος – καραβοκύρης την εποχή των ιστιοφόρων, και μετέπειτα πλοίαρχος σε ατμόπλοια. Όταν επέστρεψε στο Γαλαξείδι, το1907, ασχολήθηκε με το πάθος του, την αστρονομία και τη μελέτη του χρόνου: Στο δάπεδο της Αγίας Παρασκευής σχεδίασε το «Ηλιοτρόπιο» όπως το ονόμασε, ένα πελεκητό ηλιακό ημερολόγιο – ζωδιακό κύκλο δηλαδή, που έδειχνε την ημέρα του έτους, όταν μια ακτίνα του ήλιου περνούσε στις 12 το μεσημέρι από μια τρύπα στην οροφή του ναού. Σε εξωτερικό τοίχο της εκκλησίας κατασκεύασε επίσης ένα ηλιακό ρολόι.
Για να δείτε στον χάρτη που βρίσκεται το «Σκουρτέικο», κάντε κλικ εδώ