Γιώργος Χάλκος, Πάνος Βαλαβάνης
Παραπλεύρως του ναού τού Αγίου Νικολάου, υπάρχουν, αφιερωμένα στον Άγιο Παντελεήμονα, ένα προσκυνητάρι από το 1927 [δωρεά του Κ. Ε. Βούλγαρη στη μνήμη των γονιών του] και ένα υπαίθριο παρεκκλήσι περιβεβλημένο με καλλιτεχνικό σιδερένιο μαύρο κιγκλίδωμα. Στη θέση αυτή βρισκόταν ο ιστορικής σημασίας ναός τού Αγίου Παντελεήμονος, ο οποίος είχε κτισθεί περίπου το 1400 και κατεδαφίστηκε το 1905.
Σε αυτόν έλαβαν χώραν σημαντικότατα για το Γαλαξείδι ιστορικά γεγονότα:
Το 1572 συγκεντρώθηκαν αντιπρόσωποι από Πελοπόννησο και Στερεά Ελλάδα, και έδωσαν τον όρκο τής πρώτης Εθνικής εξέγερσης κατά των Τούρκων, που όμως είχε ατυχή έκβαση.
Στις αρχές του 1821 συγκεντρώθηκαν εδώ ο επίσκοπος Ησαΐας και ονομαστοί οπλαρχηγοί (Ανδρούτσος, Πανουργιάς, Γκούρας, κ.ά.), και απεφάσισαν για κοινό αγώνα.
Τέλος, στις 26 Μαρτίου 1821 έδωσαν τον όρκο τής θυσίας οι Γαλαξειδιώτες αγωνιστές με τον οπλαρχηγό τους Ιωάννη Δ. Μητρόπουλο. Το γεγονός αυτό υπενθυμίζει ενεπίγραφη πλάκα που τοποθετήθηκε το 2021, στο πλαίσιο της 200ετηρίδος από την έναρξη της επανάστασης.
Για να δείτε στον χάρτη που βρισκόταν ο κατεδαφισθείς ναός του Αγίου Παντελεήμονος, κάντε κλικ εδώ