Γιώργος Χάλκος, Πάνος Βαλαβάνης
Ιστοριοδίφης και Μεσαιωνοδίφης. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1842. Το 1861 ενεγράφη στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, την οποία εγκατέλειψε, γιατί έκτοτε εστράφη στην μελέτη παλαιών χειρογράφων. Αφορμή αποτέλεσε η ανακάλυψη που έκανε το 1864 στο Μοναστήρι της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χριστού Γαλαξειδίου του εξαιρετικής ιστορικής σπουδαιότητας χειρογράφου «Χρονικόν Ανέκδοτον Γαλαξειδίου», το οποίο μετέγραψε και εξέδωσε το 1865 (το χειρόγραφο σήμερα φυλάσσεται στο Ναυτικό και Ιστορικό Μουσείο Γαλαξειδίου). Ερεύνησε πολλά Βυζαντινά και Μεσαιωνικά χειρόγραφα και προέβη σε εκατοντάδες σχετικές εκδόσεις βιβλίων και δημοσιεύσεις, όπως «Νεοελληνική Φιλολογία», «Τουρκοκρατούμενη Ελλάς», «Μεσαιωνική Βιβλιοθήκη», κ.ά. Πέθανε το 1914 σχεδόν τυφλός και πτωχός στο Παρίσι, έχοντας ξοδέψει την περιουσία του στην αγορά και συντήρηση παλαιών κωδίκων και χειρογράφων.
Στο Γαλαξείδι υπάρχει ομώνυμη πλατεία με την προτομή του, έργο του γλύπτη Ε. Μ. Βρεττού (1930). Η προτομή δημιουργήθηκε με τη φροντίδα και την επιμέλεια τού Γαλαξειδιώτη συγγραφέα Δημητρίου Ε. Τζιάθα.
Για να δείτε στον χάρτη που βρίσκεται η προτομή Σάθα, κάντε κλικ εδώ